Offshore Development là gì? Khi nào là lựa chọn phù hợp?

Offshore Development là mô hình phát triển phần mềm trong đó doanh nghiệp hợp tác với một đội ngũ hoặc công ty ở quốc gia khác để thực hiện một phần hoặc toàn bộ quá trình xây dựng hệ thống. Quyền quyết định về sản phẩm, yêu cầu và triển khai được phân chia tùy theo mô hình hợp tác và thỏa thuận giữa các bên. Phạm vi có thể bao gồm phân tích yêu cầu, thiết kế, lập trình, kiểm thử, bảo trì và cải tiến sau khi đưa vào sử dụng.

Tùy mục tiêu của dự án, doanh nghiệp có thể giao một phạm vi cụ thể cho đối tác, xây một đội chuyên trách làm việc lâu dài cùng đội nội bộ hoặc giữ quyền quyết định về sản phẩm trong khi phía đối tác đảm nhận phần lớn công việc triển khai.

Vì vậy, đây không chỉ là cách “chuyển công việc ra nước ngoài”. Hiệu quả của mô hình phụ thuộc nhiều vào việc hai bên có cùng hiểu mục tiêu sản phẩm, xác định rõ trách nhiệm và duy trì cơ chế trao đổi phù hợp trong suốt quá trình phát triển hay không.

Tùy mô hình hợp tác, phía doanh nghiệp có thể cung cấp bối cảnh kinh doanh, mục tiêu, yêu cầu và mức độ ưu tiên; phía đối tác có thể tham gia làm rõ thông tin và chuyển chúng thành kế hoạch, phạm vi công việc hoặc các đầu việc cụ thể. Cách phân chia trách nhiệm cần được thống nhất theo hợp đồng và cách tổ chức dự án.

Trong quá trình triển khai, hai bên cần thống nhất cách trao đổi và theo dõi công việc. Tùy quy mô dự án, có thể sử dụng họp định kỳ, công cụ quản lý dự án, tài liệu yêu cầu, mẫu thử và các buổi trình diễn sản phẩm theo từng giai đoạn.

Những quyết định ảnh hưởng đến phạm vi, cách hệ thống hoạt động hoặc thời hạn cần được ghi lại rõ ràng, thay vì chỉ tồn tại trong các cuộc họp. Điều này giúp cả hai phía cùng tham chiếu một nguồn thông tin và giảm nguy cơ hiểu khác nhau về cùng một yêu cầu.

Khi bối cảnh và thay đổi được chia sẻ đều đặn, đội phát triển ở nước ngoài có thể hiểu mục tiêu phía sau từng công việc thay vì chỉ thực hiện các đầu việc riêng lẻ.

Một lợi ích thường được kỳ vọng là bổ sung năng lực phát triển mà không phải tuyển toàn bộ nguồn lực vào đội ngũ nội bộ. Mức độ hữu ích phụ thuộc vào nhu cầu nhân sự, thời gian, kỹ năng cần bổ sung và cách doanh nghiệp tổ chức việc phối hợp với đối tác.

Mô hình này cũng có thể giúp doanh nghiệp tiếp cận những kỹ năng mà đội hiện tại chưa có. Việc hợp tác với một đội đã có kinh nghiệm liên quan có thể rút ngắn thời gian tiếp cận năng lực cần thiết, nhưng mức độ phù hợp vẫn cần được đánh giá theo dự án cụ thể.

Nếu hợp tác lâu dài, đối tác có thể dần tích lũy hiểu biết về sản phẩm và quy trình của doanh nghiệp. Khi đó, họ có thể hoạt động như một phần mở rộng của đội phát triển thay vì chỉ là đơn vị nhận việc theo từng nhiệm vụ.

Tuy nhiên, không nên đánh giá lợi thế chi phí chỉ dựa trên đơn giá. Tổng chi phí còn chịu ảnh hưởng bởi mức độ làm lại, sai lệch yêu cầu, chất lượng, quản lý, giao tiếp và các chi phí phối hợp khác.

Rủi ro đầu tiên là giao tiếp. Khác biệt về ngôn ngữ, cách diễn đạt hoặc văn hóa làm việc có thể khiến hai bên cùng nghĩ rằng mình đã hiểu, trong khi thực tế lại đang hình dung hai kết quả khác nhau.

Rủi ro thứ hai là yêu cầu thiếu bối cảnh. Nếu đội phát triển chỉ nhận được một danh sách chức năng mà không hiểu mục tiêu, người dùng và quy trình phía sau, họ có thể phải tự đưa ra giả định cho những phần chưa rõ.

Khả năng theo dõi tiến độ cũng cần được quan tâm. Nếu doanh nghiệp chỉ nhìn thấy sản phẩm ở cuối dự án, những sai lệch có thể được phát hiện quá muộn. Việc chia nhỏ phạm vi, dùng mẫu thử và trình diễn định kỳ giúp kiểm tra hướng đi sớm hơn.

Bên cạnh đó, các vấn đề như bảo mật, quyền sở hữu mã nguồn, chất lượng, khả năng bảo trì, chuyển giao kiến thức và chênh lệch múi giờ cũng nên được thống nhất trước khi bắt đầu hợp tác.

Checklist trước khi chọn đối tác phát triển phần mềm

Mô hình này thường đáng cân nhắc khi doanh nghiệp có mục tiêu tương đối rõ, cần bổ sung năng lực phát triển và có đầu mối nội bộ có thẩm quyền phản hồi, xác nhận ưu tiên và đưa ra quyết định.

Mô hình cũng có thể phù hợp khi doanh nghiệp muốn giữ kiến thức sản phẩm và các quyết định chiến lược ở nội bộ nhưng cần một đối tác đảm nhận một phần đáng kể công việc triển khai.

Ngược lại, nếu vấn đề vẫn còn quá mơ hồ, phạm vi chưa rõ hoặc các bên liên quan khó tham gia phản hồi, việc mở rộng đội phát triển ngay có thể chưa phải lựa chọn phù hợp. Trong trường hợp đó, nên dành thời gian làm rõ bài toán và yêu cầu trước.

Khi nào doanh nghiệp cần tư vấn CNTT?

Trước hết, doanh nghiệp cần xác định rõ vai trò của từng bên. Ai quyết định mức độ ưu tiên? Ai xác nhận yêu cầu? Ai phê duyệt kết quả? Ai là đầu mối khi có vướng mắc? Những câu hỏi này nên được thống nhất ngay từ đầu.

Tiếp theo là cách làm việc chung. Hai bên cần thống nhất công cụ quản lý công việc, kênh trao đổi chính, tần suất họp, thời gian phản hồi và nơi lưu các quyết định quan trọng.

Tùy phương pháp phát triển, phạm vi có thể được chia thành các phần hoặc mốc phù hợp để kiểm tra định kỳ. Mẫu thử, mốc bàn giao hoặc buổi trình diễn có thể tạo thêm cơ hội để phát hiện và điều chỉnh sai lệch sớm.

Cuối cùng, chất lượng và kiến thức dự án không nên phụ thuộc vào một cá nhân. Rà soát mã nguồn, tài liệu, kiểm thử và bàn giao cần được duy trì để hệ thống có thể tiếp tục phát triển và bảo trì trong dài hạn.

Tại Fenix, quá trình hợp tác được tổ chức xoay quanh việc làm rõ bối cảnh, yêu cầu và trách nhiệm từ đầu. Sau đó, hai bên duy trì trao đổi, xác nhận và bàn giao theo từng giai đoạn để cùng theo dõi tiến độ và chất lượng.

Xem dịch vụ phát triển hệ thống của Fenix

Phát triển phần mềm ở nước ngoài có thể là một lựa chọn phù hợp khi doanh nghiệp cần mở rộng năng lực phát triển mà không muốn xây toàn bộ đội ngũ nội bộ. Giá trị của mô hình nằm ở khả năng bổ sung nguồn lực, kỹ năng và tính linh hoạt trong triển khai.

Tuy nhiên, đơn giá thấp không bảo đảm tổng chi phí thấp hoặc kết quả tốt. Khi đánh giá mô hình, cần xem cả cách hai bên phân chia trách nhiệm, trao đổi thông tin và quản lý yêu cầu, chất lượng, tiến độ.